Najczęstsze pytania do Architekta - cz. 1
- /// akj.archi
- 6 wrz 2025
- 5 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 8 wrz 2025
Zgromadziliśmy najczęstsze pytania do architekta - jest ich około 21. Aby uczynić lekturę nieco bardziej przystępną podzieliliśmy je na kategorie. W części pierwszej omówione zostaną te podstawowe, dotyczące początku współpracy, kiedy pojawia się sporo pytań dotyczących samej roli i zakresu pracy architekta.
Na każde z tych pytań można udzielić krótkiej odpowiedzi (co właśnie czynimy), jednak bez dłuższych rozwinięć tematu nie da się odpowiedzieć dość konkretnie.
Te kwestie będziemy rozszerzać i doprecyzowywać w ramach kolejnych wpisów na blogu.
Najczęstsze pytania do Architekta. Etap wstępny – decyzja o współpracy
1. Po co mi architekt, skoro mogę kupić gotowy projekt?
Owszem, jest dużo miejsc gdzie można kupić tzw. projekt gotowy. Wbrew pozorom, to nie jest powszechna praktyka aby wg tych projektów coś robić. Zdecydowana większość pracowni architektonicznych nie chce mieć z nimi nic wspólnego. Można znaleźć projekty gotowe o różnej specyfice - od prostych budynków gospodarczych przez proste domy i hale do budynków usługowych czy niewielkich obiektów użyteczności publicznej. Jednak tzw. gotowy projekt to tylko punkt wyjścia, który i tak wymaga dostosowania do działki, warunków planu miejscowego lub warunków zabudowy czy potrzeb inwestora. I tak zatem konieczna jest współpraca z architektem.
Taki projekt można porównać do samochodu, który owszem jeździ, skręca i hamuje ale nie ma dowodu rejestracyjnego, nie posiada badań technicznych ani ubezpieczenia. Oczywiście można taki samochód kupić ale nie można się nim poruszać po drogach. Podobnie można kupić gotowy projekt, ale na jego podstawie nie da się niczego zbudować ani tym bardziej zdobyć decyzji o pozwoleniu na budowę. Można to porównać do sytuacji, w której kupujemy w sklepie ubrania, ale wiemy, że one nie pasują i czeka nas jeszcze zlecenie usług krawieckich. Biuro akj.archi nie pracuje przy projektach gotowych i nie jesteśmy w tym żadnym wyjątkiem. Trzeba mieć tego świadomość zanim kupi się takie opracowanie.
2. Jaka jest różnica pomiędzy projektem gotowym a indywidualnym?
W zasadzie sama treść pytania jest odpowiedzią. Projekt gotowy to taki, w którym najlepiej niczego nie zmieniać, ponieważ jest dziełem skończonym. Pozostaje ustalić zagospodarowanie działki na której ma stanąć, zaadaptować projekt kubatury do lokalnych warunków i można składać wniosek do urzędu. Każda chęć zmiany kubatury powoduje koszty i komplikacje. Zatem zaletą jest szybkość procesu a wadą sztywność treści. Finalny koszt jest niższy.. lecz nie zawsze. Oczywiście należy także pamiętać, że koszt zakupu projektu gotowego to początek kosztów związanych z dotarciem do pozwolenia na budowę - zawsze minimum 2-3 większy niż wartość tego projektu.
Projekt indywidualny to taki, w którym wszystko jest takie jak sobie tego za życzymy. Robi się go dłużej i jest bardzo elastyczny - na tyle ile życzy sobie tego Klient oraz pozwala budżet. Koszt z założenia jest wyższy niż w przypadku projektu gotowego, są jednak wyjątki.
Zatem różnica jest dokładnie taka, jaka jest pomiędzy kupieniem garnituru w sklepie a zleceniem usługi krawieckiej.
3. Ile kosztuje projekt budynku i od czego to zależy?
To pytanie z serii "ile kosztuje samochód" lub "ile kosztuje fryzjer". Warto przed zadaniem tego pytania zastanowić się czy chodzi o samochód nowy, używany, rozbity czy sprawny...? Bez odpowiedzi na takie pytania nie da się nic ustalić. Wracając do porównania z usługą fryzjerską - warto doprecyzować czy strzyżenie jest męskie czy damskie, a może chodzi psa czy kota? Inaczej wycenimy mężczyznę, który zdecydował się być łysy a inaczej kobietę, która przyszła na kilkugodzinną sesję a sesja ta jest jedną z kilku.
Podsumowując: odpowiedź na takie pytanie bez dodatkowych informacji nie jest możliwa. Cena zależy od kilku czynników: wielkości i funkcji budynku, zakresu dokumentacji, udziału specjalistów branżowych oraz ewentualnego nadzoru autorskiego. Inaczej wycenia się prosty dom jednorodzinny, a inaczej budynek usługowy czy wielorodzinny. W biurze akj.archi przygotowujemy indywidualną wycenę dopasowaną do konkretnej inwestycji i zawsze poprzedzona jest wieloma pytaniami lub spotkaniem.
Jeśli chcesz zbudować dom pod miastem większy niż 250m2 - zapraszamy,
jeśli chcesz zbudować lub przebudować dom w mieście bez względu na jego metraż - zapraszamy.
4. Jak wygląda proces współpracy z architektem krok po kroku?
Bez względu na stopień skomplikowania wszystkie mają podobne fazy. W etapach początkowych konieczny jest udział Klienta, ponieważ trzeba wydobyć dużo danych, których projektant nie ma. Z każdym kolejnym etapem, coraz mniej znaczący jest udział Klienta a coraz bardziej znacząca jest wiedza projektanta.
Te fazy to::
prace przedprojektowe (gromadzenie dokumentów związanych z lokalizacją i projektem),
analiza działki / terenu (zbadanie potencjału miejsca, w którym ma stanąć budynek, określenie zagrożeń i szans wynikających z planu miejscowego lub warunków zabudowy)
przygotowanie koncepcji inwestycji,
przygotowanie projektu budowlanego,
postępowanie administracyjne w urzędzie,
przygotowanie dokumentacji szczegółowej do celów budowy,
nadzór autorski podczas prac budowlanych.
5. Jak długo trwa przygotowanie projektu?
Tu również zadziałają metafory zastosowane wyżej, czyli motoryzacyjna lub fryzjerska, czy krawiecka. Można zapytać "ile kosztuje naprawa samochodu" lub "ile będzie trwała wizyta u fryzjera lub krawca". Jeśli czytaliście powyższe odpowiedzi, to wiecie już o co chodzi. Strzyżenie męskie na łyso trwa kilka minut bez mycia głowy. Zaś z myciem wydłuża ten czas wielokrotnie. Wizyta kobiety chcącej metamorfozy trwa wielokrotnie dłużej niż strzyżenie męskie z myciem głowy... to są te same mechanizmy.
Orientacyjnie jednak:
indywidualny projekt domu - od 3 miesięcy do dowolnego okresu w zależności od udziału i decyzyjności Klienta.
indywidualny dom w inwestycji deweloperskiej - od 3 do 4 miesięcy,
projekty deweloperskie wielorodzinne - od 6 miesięcy do roku w zależności od decyzji, które trzeba zdobyć po drodze,
inne projekty budynków publicznych - od 6 miesięcy do dowolnie odległego terminu, w zależności od stopnia skomplikowania projektu.
6. Czy architekt może pomóc w uzyskaniu pozwolenia na budowę?
Oczywiście, zwykle jest to część jego zlecenia, ponieważ załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę jest właśnie projekt, który tworzy architekt. Nie należy jednak mylić odpowiedzialności projektanta za jakość dokumentacji z załatwieniem wszystkich spraw własnościowych dotyczących działki lub zależności sąsiedzkich. Architekt odpowiada za projekt a Klient za dostarczanie wymaganych dokumentów formalnych.
Jest też możliwość aby reprezentować Klienta w urzędzie przed urzędem, czyli reprezentacja na podstawie udzielonego pełnomocnictwa.
W akj.archi najczęściej wybieramy tą właśnie drogę, bo przyspiesza to proces kontaktów z urzędem i zdobywaniem wielu innych opinii i decyzji potrzebnych do finalnego pozwolenia na budowę.
7. Jakie dokumenty muszę dostarczyć architektowi na start?
Marzeniem każdego biura jest sytuacja, w której potencjalny klient przynosi na pierwszą rozmowę wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy i jest w stanie opowiedzieć o swojej działce, tzn. znane są warunki dojazdu do drogi publicznej oraz możliwości wykonania przyłączy. Oczywiście ile działek i pomysłów, tyle wariantów odpowiedzi na to pytanie. Wyczerpującą odpowiedź znajdziesz w całym cyklu "Jak zlecić projekt".
Niestety często zdarza się, iż na konsultację przychodzą Klienci którzy pokazują na telefonie działkę w google maps, nie znając jej numeru czy adresu a co całej reszcie "nie wiedzieli, że muszą przynieść". Aby uniknąć takich bezproduktywnych spotkań stworzyliśmy właśnie tego bloga oraz całą serię wpisów pt. "Jak zlecić projekt".